Tips voor duurzaam bouwen en aanbesteden
22 jun 2009 - Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de overheid. Als bedrijven kans willen maken op een overheidsopdracht, moeten zij koersen op duurzaamheid.
Vandaag de dag onderscheidt een groot aantal partijen zich met duurzaam bouwen, omdat het goed is voor hun reputatie en concurrentiepositie. Duurzame gebouwen kunnen bovendien uiteindelijk goedkoper zijn in de exploitatie. Het past daarnaast in het huidige tijdsbeeld waarin maatschappelijk verantwoord ondernemen terrein wint.
Wat houdt duurzaam bouwen in
Bij duurzaam bouwen gaat het om onder andere energieneutraal of klimaatneutraal bouwen en om het creëren van een gezond binnenmilieu en het voorkomen van uitputting van grondstoffen. Naast milieueffecten zijn ook gezondheid en welbevinden van de mensen van belang.
Waar moeten bedrijven rekening mee houden?
Minister Cramer heeft voor overheidsopdrachten ten aanzien van milieu en sociale aspecten criteria opgesteld. Milieuaspecten betreffen het effect van het product of de dienst op onze leefomgeving. Daarbij gaat het om CO2-uitstoot, afval en milieuvervuilende bestanddelen van een product of productieproces. Sociale aspecten betreffen arbeidsomstandigheden en mensenrechten bij de productie, met name wanneer die productie plaatsvindt in lagelonenlanden. Daarnaast kijkt de overheid bij de sociale aspecten ook naar zaken als arbeidsplaatsen en de hoeveelheid langdurig werklozen.
Aanbesteden: Welke aspecten van belang?
Van belang bij het aanbesteden is bijvoorbeeld dat bij het opstellen van duurzaamheidscriteria door de overheid rekening moet worden gehouden met het feit dat niet teveel aanbieders mogen worden uitgesloten, waardoor concurrentie niet meer mogelijk is. Daarnaast moet een criterium voldoende verband houden met de aanbestede opdracht en dient het voldoende meetbaar en controleerbaar te zijn.
Gedetailleerd bestek of functionele eisen
De overheid kan kiezen tussen het formuleren van een gedetailleerd bestek of functionele eisen. Het formuleren van een gedetailleerd bestek kan met name goed werken bij kleine en niet te ingewikkelde opdrachten. Kan of wil de overheid geen exacte bestekseisen formuleren, maar weten ze wel wat ze willen bereiken, dan kunnen de functionele eisen uitkomst bieden. Indien functionele eisen worden opgesteld, is er meer ruimte voor innovatieve oplossingen. De private partij kan dan zelf duurzame (innovatieve) oplossingen aandragen.
Keurmerken
Het opnemen van keurmerken in het bestek of vraagspecificatie is niet zonder meer mogelijk. Houd er rekening mee dat ook vergelijkbare keurmerken moeten worden toegestaan. Daarnaast blijkt uit een vonnis van de rechtbank Utrecht uit 2008 dat een aanbesteding niet zonder enige rechtvaardiging op een bepaald product of keurmerk kan worden toegesneden. Het opnemen van de mededeling 'of gelijkwaardig' is niet zonder meer voldoende. De aanbestedende dienst zou in het bestek of vraagspecificatie moeten melden waarom ze een keurmerk opnemen. Ontstaat er vervolgens een discussie, dan kan worden verwezen naar de bedoeling van de aanbestedende dienst.
Criteria opstellen
Zowel voor aanbestedende diensten als voor private partijen vergt de aanbesteding van duurzame werken bijzondere aandacht. Het aanbesteden van duurzame bouwopdrachten staat nog in de kinderschoenen. De aanbestedende dienst moet de criteria zorgvuldig opstellen anders kunnen (potentiële) inschrijvers zich verzetten.
Meer informatie
Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met Anja van den Borne, telefoon 040 262 64 86, van Holland Van Gijzen in Eindhoven of Ilse Harms. telefoon 030 259 20 86, van Holland Van Gijzen in Utrecht.
